“Lolita, mijn levenslicht, mijn lendevuur. Mijn zonde, mijn ziel.” –openingszin
Lolita, een wereldberoemd boek over een pedofiel. Er is al veel over geschreven, maar hieronder nog een mooie analyse en samenvatting van dit geweldige werk van Vladimir Nabokov. En stel uzelf de vraag: als een schrijver zo gruwelijk kan schrijven over het betasten van een jong meisje, wat moet er dan in zijn hoofd omgaan? Niks tegen Nabokov, natuurlijk, maar of dit knap is, of gewoonweg eng, laat ik in het midden..
De kracht van dit werk zit hem in de innerlijke strijd bij het lezen. Dit boek is geschreven in de vertellende-ik (Humbert verteld over zijn herinneringen), maar aan het begin en het
einde in de belevende-ik (Hij zit namelijk t.t. in de gevangenis). Je ontwikkeld een grote
empathie voor Humbert, maar tegelijkertijd wijs je zijn acties af en beoordeel je jezelf op
jouw empathie, omdat hij zulke pedofiele fantasieën koestert, en zulke verbazende dingen
vertelt. Een ander groot aspect van dit boek is uiteraard de prachtige schijfstijl, bestaande uit herkenbare en prachtige beschrijvingen alsmede uiteenlopende vergelijkingen. Onderstaand een vrij smerige citatie uit het boek, waar de hoofdpersoon in een speeltuin zit te gluren naar meisjes, en fantaseert:
“Een schipbreuk. Een atol. Alleen met het bibberende kind van een verdronken passagier. Lieveling, dit is maar een spel! Wat een prachtige verzonnen avonturen had ik terwijl ik op een harde bank in het park zat en deed of ik verdiept was in een bevend boek.” –blz. 26
Samenvatting van het verhaal
Humbert Humbert – een pseudoniem voor de man die in de gevangenis zijn eigen levensverhaal/memoire schrijft – heeft een obsessie voor jonge meisjes, door hem nimfijnen genoemd. Dit komt volgens hem doordat hij in zijn jeugd is gescheiden van zijn liefde Annabel. Hij probeert zijn obsessie voor die prachtige nimfijnen te onderdrukken, en trouwt met Valeria. Wanneer hij erachter komt dat zij overspel pleegt, vertrekt Humber naar Amerika, en komt in een inrichting terecht. Hij denkt af te zijn van zijn pedofilie, en zoekt onderdak in Ramsdale, bij de weduwe Charlotte Haze. Charlotte heeft een prachtige dochter, Dolores – ook Lo, Lola, Dolly genoemd –, waar Humbert straal verliefd op wordt, en hierdoor een obsessie voor haar ontwikkeld. Hij noemt haar ‘zijn’ Lolita, en beschrijft uiteenlopende fantasieën over haar. Charlotte wordt ondertussen verliefd op Humbert en voelt dat dit niet wederzijds is. Ze zegt dat Humbert moet vertrekken, of dat hij met haar moet trouwen. Door Humberts liefde voor Dolly trouwt Humbert met Charlotte, maar Charlotte stuurt Dolly naar een zomerkamp. In Humberts dagboek schrijft hij de fantasieën over Lola, welke hij goed bewaart in een kastje. Op een dag komt Charlotte achter het dagboek, en besluit brieven te schrijven aan haar naasten. Wanneer ze die probeert te posten, wordt ze doodgereden door een vrachtwagen. Na de dood neemt Humbert Lolita weg uit het zomerkamp, en begint een grote tour van ruim een jaar door Amerika. Dit is wanneer deel 2 begint. Na veel gereisd te hebben en te hebben geleefd in motels, besluit Humbert voor de schijn van een rustig leven zich samen met Lolita te vestigen in een stadje in New England – Beardsley –, waar ze naar een kostschool gaat. Lolita wordt beperkt in heel veel activiteiten, en wordt vaak verkracht door Humbert. Uiteindelijk gaat dit ook tot dergelijke mate, dat Humbert haar extra zakgeld betaalt voor seks.
Na een ruzie ontvlucht Lolita het huis, en wordt later gevonden door Humbert terwijl ze met iemand belt in een telefooncel. Humbert besluit weer een reis te gaan maken door Amerika. Ditmaal volgt echter een onbekende met een rode auto hen telkens tijdens de reis, en Humbert denkt dat Lolita en de persoon in de auto samenspannen. Humbert vermoedt dat zijn broer hen achtervolgd. Wanneer Lolita in een plaatselijk ziekenhuis terechtkomt, verdwijnt ze plotseling uit haar kamer. Humbert begint een zoektocht naar haar ontvoerder, die uiteindelijk meer dan twee jaar duurt. Rita, zijn nieuwe vriendin, helpt hem hiermee. De inmiddels 17 jaar oude, zwangere Lolita – die reeds bij een nieuwe man is – stuurt Humbert een brief om te vragen naar geld. Humbert wil dit alleen geven wanneer zij de naam van haar ontvoerder verteld, en vraagt haar ook voor de laatste keer of ze weer naar hem toe wilt. De persoon die haar ontvoert heeft blijkt Clare Quilty te zijn, de toneelschrijver die Lolita al bewonderde op de kostschool in Breadsley. Na de ontvoering vroeg Quilty Lolita’s deelname in pornofilms, waarna Lolita wegliep. Humbert besluit Quilty op te zoeken, en nadat hij hem heeft duidelijk gemaakt waarom hij zal sterven, te vermoorden. Na de moord wordt Humbert gewillig opgepakt na spookrijden op de weg.
Aan het einde vertelt Humbert Humbert nog dat zijn naam een pseudoniem is, en dat deze memoires pas mogen worden uitgegeven wanneer zowel hij als Lolita dood zijn.